ආර්ථිකය පිළිබඳව ආන්ඩුවේ පම්පෝරි පසුපස ඇති ඇත්ත කතාව.

ආර්ථිකය පිළිබඳව ආන්ඩුවේ පම්පෝරි පසුපස ඇති ඇත්ත කතාව.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖▪️▪️⭕▪️▪️

සුදු කරපටි වෘත්තිකයින්ටද ආර්ථිකේ ගැන මොලෝ අලබෝලයක අවබෝධයක් නැති, ඒ කියන්නේ ආර්ථික සාක්ෂරතාවයක් නොමැති රටක ආන්ඩුව....

අධිවේගී මාර්ග ආන්ඩුවෙන් හදනවා යැයි යැයි පම්පෝරි ගැසීම, වසරේ මුල් මාස පහේ අය වැය අතිරික්තයක් ඇතැයි යැයි යැයි පම්පෝරි ගැසීම.... අපිට නම් තවත් එකම එක  ජනතාව ගොනාට ඇන්දවීමක්ම විතරමය....

එහෙත් ඇත්ත කතාව මොකක්ද කියා මහබැංකු දත්ත අනුවම මෙසේ වන්නේය.....

2025 සහ 2026 වර්ෂයන් තුළ ශ්‍රී ලංකා රජය ලබාගෙන ඇති දේශීය හා විදේශීය ණය පිළිබඳ නවතම සහ නිල දත්ත වාර්තා මෙසේ සංස්ලේෂණය කර දැක්විය හැකිය.

1. සමස්ත රාජ්‍ය ණය තත්ත්වය (Global Public Debt Overview)

මුදල්, ක්‍රම සම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍යාංශයේ රාජ්‍ය ණය කළමනාකරණ කාර්යාලය (PDMO) සහ ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ දත්ත වලට අනුව මධ්‍යම රජයේ මුළු ණය ප්‍රමාණය පහත පරිදි වේ:

• 2025 වසර අවසානය වන විට මුළු ණය: රුපියල් බිලියන 31,109 කි (මෙය 2024 වසරට වඩා 5.1% ක ඉහළ යාමකි). රාජ්‍ය සංස්ථා ණයද ඇතුළත් කළ විට එය රුපියල් බිලියන 32,195 ක් දක්වා ඉහළ යයි.

• 2026 පළමු කාර්තුව (Q1) වන විට මුළු මහජන ණය: ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 98,965 කි (රජයේ සහ රාජ්‍ය අනුදත් ආයතන වල මුළු එකතුව). 

2. දේශීය ණය ලබාගැනීම් (Domestic Borrowings)

2025 සහ 2026 වර්ෂයන් තුළ රජය සිය මූල්‍ය අවශ්‍යතා සඳහා දේශීය මූලාශ්‍ර මත වැඩි වශයෙන් විශ්වාසය තබා ඇත. 

• 2025 වසරේ දේශීය ණය: රජයේ සමස්ත ණය අවශ්‍යතාවලින් විශාල ප්‍රමාණයක් දේශීය බැංකු සහ බැංකු නොවන අංශ මඟින් ලබාගෙන ඇත. 2025 අයවැය මඟින් රුපියල් ට්‍රිලියන 2.125 ක දේශීය ණය ලබාගැනීමට අපේක්ෂා කෙරුණු අතර, එය භාණ්ඩාගාර බිල්පත් (T-bills) සහ භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර (T-bonds) නිකුත් කිරීම මඟින් සපුරාගෙන ඇත. 

• 2026 පළමු කාර්තුවේ (Q1) තත්ත්වය: 2026 වසරේ මුල් මාස කිහිපය තුළ රජය විසින් සිදුකළ සමස්ත ණය පියවීම් හා නැවත ලබාගැනීම් වලින් වැඩි කොටසක් (ඩොලර් බිලියන 7.56 කට සමාන අගයක්) දේශීය ණය කළමනාකරණය හා සම්බන්ධ විය. 

3. විදේශීය ආයතන මඟින් ලබාගත් ණය (External Debt & Disbursements)

ශ්‍රී ලංකාව ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) සමඟ ඇති කරගත් එකඟතා සහ විදේශ ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ ක්‍රියාවලිය මධ්‍යයේ නව විදේශීය ණය ලබාගැනීම සීමා සහිතව සිදු කෙරිණි. 

2026 මාර්තු අවසානය වන විට සමස්ත මධ්‍යම රජයේ විදේශ ණය ප්‍රමාණය ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 37,468 ක් (ඩොලර් බිලියන 37.4) ලෙස සටහන් වේ. 

🔸2025 - 2026 කාල සීමාව තුළ විදේශීය වශයෙන් මුදල් ලැබුණු ප්‍රධාන ආයතන සහ රටවල්: 

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF)Extended Fund Facility (EFF) සහන යටතේ සහ 2025 අගභාගයේ ඇතිවූ ආර්ථික පීඩන කළමනාකරණය සඳහා හදිසි මූල්‍යකරණ ලෙස (Emergency Financing) ඩොලර් මිලියන 206 ක් ලබා දීම.

ලෝක බැංකුව (World Bank)පවතින ව්‍යාපෘති ප්‍රතිව්‍යුහගත කරමින් (Repurposed) ඩොලර් මිලියන 120 ක මුදලක් අයවැය සහයෝගීතාව සඳහා මුදා හැරීම.

ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව (ADB)විදේශ ණය ගලාඒම් වලින් 11% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ව්‍යාපෘති සහ අයවැය සහන (Budget Support) ලෙස ලබා දීම.

ඉන්දියාව (Bilateral)ද්විපාර්ශ්වික ආධාර සහ හදිසි ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු වෙනුවෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 450 ක මූල්‍ය පහසුකම් ප්‍රකාශයට පත් කිරීම.


ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ සහ රාජ්‍ය ණය කළමනාකරණ කාර්යාලයේ (PDMO) නිල වාර්තාවලට අනුව, 2025 වසරේ රජයේ භාණ්ඩාගාර බිල්පත් සහ බැඳුම්කර (සුරැකුම්පත්) ප්‍රාථමික වෙළෙඳපොළ නිකුත් කිරීම්වල සමස්ත දළ වටිනාකම රුපියල් ට්‍රිලියන 7.7 ක් (Rs 7.7 trillion) වේ.

2026 වසර සඳහා අනුමත වාර්ෂික අයවැය ලේඛනවලට අනුව රජයේ සමස්ත දේශීය ණය ගැනීමේ අවශ්‍යතාව (Gross Financing Need) රුපියල් බිලියන 3,740 ක් (රුපියල් ට්‍රිලියන 3.74) ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත.

🔶 භාණ්ඩාගාර බිල්පත් සහ බැඳුම්කර නිකුත් කිරීම් පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක තොරතුරු පහත පරිදි වේ:

2025 වර්ෂයේ නිකුත් කිරීම් සහ වගකීම්

• සමස්ත ප්‍රාථමික නිකුතුව: 2025 වසර තුළ භාණ්ඩාගාර බිල්පත් සහ බැඳුම්කර නිකුත් කිරීම් සියල්ල එකතුව රුපියල් ට්‍රිලියන 7.7 ක් වූ අතර, එය 2024 වසරේ වාර්තා වූ රුපියල් ට්‍රිලියන 10.5 ට සාපේක්ෂව කැපී පෙනෙන අඩුවීමකි.

• භාණ්ඩාගාර බිල්පත් (T-Bills) ශේෂය: 2025 වසර අවසානය වන විට (දෙසැම්බර් 31) වෙළෙඳපොළේ ඉතිරිව පැවති සමස්ත භාණ්ඩාගාර බිල්පත්වල වටිනාකම රුපියල් ට්‍රිලියන 4.1 සිට රුපියල් ට්‍රිලියන 3.1 දක්වා අඩු විය.

• භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර (T-Bonds) ශේෂය: 2025 සැප්තැම්බර් අවසාන දත්ත අනුව හිඟ භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කරවල සමස්ත වටිනාකම රුපියල් බිලියන 15,214 ක් (රුපියල් ට්‍රිලියන 15.2) ලෙස සටහන්ව තිබිණි.

🔶 2026 වර්ෂයේ අපේක්ෂිත සහ දැනට ලබාගෙන ඇති මුදල් (ජූලි 2026 දක්වා)

• 2026 සමස්ත ණය ගැනීමේ සැලසුම: වසරේ මුළු රාජ්‍ය මූල්‍ය අවශ්‍යතා පියවා ගැනීම සඳහා රුපියල් බිලියන 3,740 ක නව දේශීය ණය ලබා ගැනීමට සැලසුම් කර ඇත.

• කල් පිරෙන බිල්පත් ප්‍රතිමූල්‍යකරණය (Refinancing): 2026 වසර තුළ කල් පිරෙන භාණ්ඩාගාර බිල්පත් නැවත පියවීම (Refinancing) සඳහා රුපියල් බිලියන 3,100 ක මුදලක් අවශ්‍ය වන අතර, ඒ වෙනුවෙන් සතිපතා රුපියල් බිලියන 70 සිට 130 දක්වා වූ වටිනාකම්වලින් යුත් භාණ්ඩාගාර බිල්පත් වෙන්දේසි අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යනු ලැබේ.

• පළමු කාර්තුව තුළ සිදුකළ ගනුදෙනු (Q1 2026): 2026 වසරේ පළමු මාස තුන තුළ පමණක් රජය විසින් දේශීය මූල්‍ය වෙළෙඳපොළ සහ බැංකු පද්ධතිය හරහා ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 7.56 කට (ආසන්න වශයෙන් රුපියල් ට්‍රිලියන 2.3 ක්) සමාන දේශීය ණය සුරැකුම්පත් ප්‍රතිමූල්‍යකරණය සහ රෝල්ඕවර් (Rollover) කිරීම් සිදුකර ඇත.

මෙම මුදල් ප්‍රමාණයන්ගෙන් වැඩි කොටසක් පවතින ණය කල් පිරෙන විට ඒවා පියවීම (Rollover/Refinancing) සඳහා යොදා ගන්නා අතර,

ඉතිරිය රජයේ දෛනික අයවැය හිඟය පියවා ගැනීමට සහ ප්‍රාග්ධන වියදම් සඳහා උපයෝගී කර ගනී.

⭕ ඇත්ත වශයෙන්ම කරන්නේ භාන්ඩාගාර බිල්පත් හා සුරැකුම්පත් නිකුත් කරමින් ණය අරගෙන ණය ගෙවනා එක මිස වෙන මළදානයක් නොවේ....

⭕ අයවැයේ අතිරික්තයක් ඇති වී අත්තේ අමාත්‍යංශවලට වෙන්කල මුදල් වලින් මෙලෝ ලබ්බක් නොකරන නිසාවෙන් මිස වෙන ආශ්චර්‍යයකින් නොවේ...

උන්ට කරන්නට මෙලෝ ප්‍රොජෙක්ට් එකක් ඇත්තේ නැත... ඉතින් වෙන්කල මුදල එසේම එකවුන්ට්ස් වල තියෙනවාය.

ඒ ඇරෙන්න ජනතාවට කිසිම සහනයක් නොදි කන පැලෙන්න බදු ගහනවාය.... මිනිස්සු බදු ගෙවා ඉන්පසු ජීවත් වීමට නොහැකි නිසා එල්ලී මැරෙණවාය. අර කොරියන් කොල්ලා මැරිලා තියෙන්නේ එසේය..

මෙච්චර සල්ලි තියෙන ආන්ඩුව වී ගොවියන්ගේ අස්වැන්නෙන් මිළදි ගන්නේ 2% කි.... 😁

ඒකත් කිලෝ 2500 ක උපරිමයකට යටත්වය..... 😁